Op woensdag 24 november werd de concept begroting voor 2011 behandeld in de gemeenteraad. Jetze Luhoff deed de woordvoering namens D66. De gehele tekst vindt u in dit artikel.

Tussen linkse hobby’s en kille rechtse bezuinigingen ligt Groningen. Onze stad die gewoon bestuurd moet worden. Nu is er niks mis met uitten van ongenoegen en onvrede over het zogenoemde ‘’rechtse’’ kabinetsbeleid of het ‘’linkse’’ collegebeleid. Er is niks mis met actievoeren, ook wij schreeuwen mee om cultuur. Er is ook niks met het opzetten of ondersteunen van een lobby richting Den Haag om op te komen voor onze belangen. Het gaat mis wanneer we ons blind staren op Den Haag, het kabinet als schuldige aanwijzen en de eigen kracht van Groningen vergeten. Het gaat wél mis wanneer we cynisch in onze raadszetel wegzakken om af en toe voor de bühne nog wat te zeggen en de eigen kracht van onze stad uit het oog te verliezen.

Ambitie

Voorzitter, de komende jaren staan in het teken van bezuinigingen, dat laat ook deze begroting zien. Het is een groot compliment waard dat het college in staat is gebleken om in deze financieel lastige tijden een sluitende begroting te presenteren die recht doet aan de ambities uit het college programma. Want ondanks de forse bezuinigingsopgave heeft het college ruimte gevonden om voor het aankomend jaar 18 miljoen extra te investeren in deze stad. Investeringen die de structuur van deze stad ook op middellange en lange termijn moeten gaan versterken. Het college stelt voor om financieel ruimte te maken voor de grote ambities op het gebied van economie en duurzaamheid. Met concrete uitvoeringsprogramma’s kan dit college straks forse stappen zetten. Op het gebeid van onderwijs zet Groningen zicht stevig neer als de City of Talent, waarbij naast vele mooie woorden ook voor financiële slagkracht is gezorgd om Groningen internationaal te profileren. Het cultuurveranderingtraject, de ambities op het gebied van burgerparticipatie en dienstverlening worden gekoppeld aan de grote bezuinigingsoperatie op de gemeentelijke organisatie. Daardoor ontstaat een ambitieus cultuur- en reorganisatietraject om toe te werken naar een flexibele organisatie met als doel betere overheidsparticipatie en goede dienstverlening. Voorzitter, dat is besturen met ambitie!

Bezuinigingen

Voorzitter, zoals ik al eerder aangaf, de komende jaren staan in het teken van bezuinigingen. Het college heeft een fors, maar evenwichtig bezuinigingspakket bij deze begroting gepresenteerd. Het is een fors pakket van 42.6 miljoen euro dat, hoe je het ook wendt of keert, niet pijnloos kan zijn. Maar door met 19,5 miljoen euro het grootste deel van de bezuinigingen in de eigen organisatie op te vangen en voor ruimt 10 miljoen euro aan technische maatregelen te nemen, wordt vooral in eigen vlees gesneden. Door op het voorzieningenniveau slechts 6 miljoen te bezuinigen kan veel worden ontzien. Wij hebben ook kennisgenomen van de zorgen die er leven bij hen die de bezuinigingen treffen, en terwijl wij die zorgen serieus nemen zijn er ook veel hardwerkende stadjers die ondanks grote bezuinigingen hun project, baan of voorziening voor 2011 behouden zien, en dat is een verdienste van dit college.

Voorzitter, zoals ik in het voorjaarsdebat al aangaf, bezuinigen begint met ambitie. Het is noodzakelijk om juist nu te investeren in het onderwijs, de economie en de duurzame ontwikkeling van de stad door samen met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties op te trekken. Door in deze begroting ruimte te maken voor die ambities van D66, zoals die ook het collegeprogramma zijn opgenomen, kunnen we blijven werken aan de toekomst van deze stad. Voorzitter dat is bezuinigen met ambitie.

Voorzitter, ik heb het pakket evenwichtig genoemd, maar daarmee is de kous nog niet af. Een goed bezuinigingspakket is niet alleen het vinden van de juiste mix van verschillende maatregelen op het juiste moment. Het gaat niet om specifieke maatregelen of instellingen. Wij moeten ons in plaats daarvan een aantal belangrijke vragen stellen:

• Zijn wij in staat om ons in te zetten voor voor- en vroegschoolse educatie voor wie dat nodig heeft.
• Voorzitter, hoe gaat de bundeling van krachten van Martiniplaza met de Stadschouwburg en de Oosterpoort die ruimte geven die nodig is voor nieuwe initiatieven en impulsen voor het culturele leven in de stad?
• Hoe zorgen wij ervoor dat jonge mensen in aanraking blijven komen met techniek en enthousiast worden gemaakt voor techniekonderwijs?
• Hoe zorgen we ervoor dat mensen die vastlopen in de gemeentelijke organisatie gebruik kunnen maken van een laagdrempelige ombudsfunctie?
• Hoe zorgen we ervoor dat alle kinderen de mogelijkheid blijven houden om een zwemdiploma te halen en er tegelijkertijd voldoende ruimte is voor sport op school?
• Voorzitter, met name de bezuinigingen op Martiniplaza, het peuterspeelzaalwerk, de ombudsman, de Jonge Onderzoekers en het schoolzwemmen vragen volgens D66 nog om een nadere inhoudelijke onderbouwing.

De organisatie

Komend jaar zal er de broodnodige aandacht worden besteed aan de organisatie, dat moet niet alleen bezuinigingen opleveren door af te slanken, die aandacht moet vooral ook zorgen voor meer flexibiliteit, openheid en een betere dienstverlening. Dat brengt frictie met zich mee, het is dan ook terecht en noodzakelijk dat er een flinke post frictiekosten is opgenomen in deze begroting. Maar voorzitter er moet nog veel gebeuren voordat die slanke, flexibele en op de burgergerichte organisatie daadwerkelijk staat. ICT blijkt, en zo hoort het ook, een steeds grotere rol te spelen bij de bedrijfsvoering van de gemeente Groningen en wij zien dat ook terug bij de verschillende diensten. D66 juicht de aandacht voor innovatie binnen het gemeentelijk apparaat van harte toe. Wel missen we nog de concrete en bestuurlijke ambitie om te werken naar een in principe papierloze organisatie. In een motie zullen wij dan ook het college vragen om die ambitie nadrukkelijk mee te nemen.

Grote infrastructurele projecten

Niet alleen aan de organisatie wordt grootscheeps gesleuteld, dit college heeft ook in de stad het nodige te doen. Grote infrastructurele projecten zullen komend jaar verder worden voorbereid en soms ook al uitgevoerd. Grote projecten die de stad ingrijpend zullen veranderen, maar ook in de tussentijd voor veel overlast zullen zorgen. Er is ruimte en geld om de binnenstad aantrekkelijk te houden tijdens de verbouwing, maar houden we de hele stad ook bereikbaar? In 2009 heeft het gezamenlijk bedrijfsleven al aangegeven graag met de overheden samen te willen optrekken om met voorstellen te komen voor een bereikbaarheidsoffensief tijdens de bouwfase van verschillende infrastructurele projecten. Aangezien de oprichting van die taskforce nog niet heeft plaatsgevonden, dien ik een motie in waarin ik het college vraag om met het bedrijfsleven in gesprek te gaan over de oprichting van de “taskforce Groningen bereikbaar”.

Toezicht en handhaving

Per 1 januari zal de nieuwe vakdirectie stadstoezicht van start gaan. Vorige maand hebben we uitvoerig gesproken over de jongerenhuisvesting en de gevolgen die concentratie van die jongerenhuisvesting kan hebben op het leefklimaat in de wijk. Wij dienen daarom een motie in om de nieuwe vakdirectie stadstoezicht als speerpunt mee te geven om op te treden tegen afval en overlast van fietsen.

2010 en verder

Voorzitter, we zien dat de financiële slagkracht van de gemeente en diverse specifieke voorzieningen onder druk komen te staan. Een antwoord vinden op rijksbezuinigingen is niet gemakkelijk. Voorzitter, het moet ons niet gaan om de vraag hoe onze specifieke voorzieningen in stand kunnen houden, het gaat om de vraag: “hoe kunnen wij ondanks en soms ook dankzij de bezuinigingen Groningen ondersteunen om sterker uit de crisis te komen?” Om daar een antwoord op te krijgen, gaat het er volgens D66 om dat we alle creativiteit die hier in stad, bij bewoners en ondernemers en binnen de gemeentelijke organisatie aanwezig is, moeten mobiliseren om een echt Gronings antwoord te geven op die vraag. Rijksbezuinigingen moeten en kunnen we als gemeente niet zelf opvangen, wel kunnen we creatieve oplossingen bedenken en een Gronings alternatief bieden.

D66 zal altijd open staan voor discussie op de inhoud. Maar alleen maar afgeven op in essentie betekenisloze begrippen als ‘links’ of ‘rechts’ zijn leuk voor de krant en de borrel, maar helpen de stad geen steek verder. Misschien moeten sommige oppositiepartijen een constructievere koers kiezen en misschien moeten de coaltiepartijen meer ruimte bieden. Zoals wij de stadjers nodig hebben, hebben wij in de Raad ook elkaar nodig. In de discussie bevindt zich vaak de beste oplossing, dus laten we deze met respect en op inhoud blijven voeren.

Tot slot

Voorzitter, ik rond af. Dit college heeft ondanks een forse bezuinigingsopgave ruimte gevonden voor ambitie. Komend jaar zal er hard moeten worden gewerkt aan het invullen van die ambitie en het uitwerken van de bezuinigingsopdracht. Tegelijkertijd zal er creatief moeten worden gezocht naar onorthodoxe maatregelen om een Gronings alternatief op de rijksbezuinigingen te ontwikkelen. Als we daadwerkelijk vertrouwen op de kracht van Groningen en haar stadjers dan kunnen we zelfs dit Kabinet makkelijk aan.