In zijn bijdrage bij de behandeling van de begroting voor 2008 noemde de D66-fractievoorzitter het College lui. Hiervoor had hij drie argumenten. Ten eerst was het College lui omdat het de knelpunten in de sport, onderwijshuisvesting en het onderhoud niet oplost. Ten tweede omdat het College de stadsmeierrechten gebruikt om gaten op de begroting te dichten. Ten derde omdat het College vorig jaar vertelde dat er nog maar 6 miljoen bezuinigd hoefde te worden in plaats van 12 miljoen, terwijl nu uit het meerjarenbeeld blijkt dat we in 2011 6 miljoen in de min zullen staan. Hieronder vindt u de uitgesproken rede van fractievoorzitter Elco van der Wilt.
14 november 2007, Groningen
Voorzitter,
Voor het tweede opeenvolgende jaar presenteert dit college een begrotingsoverschot. Dat is mooi. D66 vindt het belangrijk om een gezonde organisatie te zijn. Wat D66 ook belangrijk vindt is dat gemeenschapsgeld zo veel mogelijk te gunste komt van de inwoners van Groningen. Er moet dus geen geld aan de strijkstok blijven hangen. Dat is de afgelopen jaren wel het geval geweest. D66 roept daarom al een tijd dat deze gemeente scherper moet begroten. Zo komt er meer ruimte voor nieuwe ambities, worden doelen beter geformuleerd en kunnen wij als raad deze doelen beter toetsen en meten. D66 ziet dat het college de visie van D66 eindelijk heeft overgenomen. D66 ziet de gemeente Groningen als een lerende organisatie en het is dan ook goed te zien dat het afgelopen jaar een paar flinke slagen zijn gemaakt als het gaat om structuur en werkwijze. Ook al doet dit college dit pas na stevig aandringen van de raad. Ik wijs op het onderzoek in het kader van het Europapark.
Toch noemt D66 dit college lui. Lui omdat het knelpunten in de sport of de onderwijshuisvesting en het onderhoud niet oplost. Lui omdat het de stadsmeierrechten gebruikt om gaten op de begroting te dichten. En lui omdat het vorig jaar nog vol trots meldde dat er in plaats van 12 miljoen, maar 6 miljoen bezuinigd hoeft te worden terwijl nu uit het meerjarenbeeld duidelijk wordt dat we in 2011 6 miljoen in het rood staan.
Stadsmeierrechten
Deze begroting is een bijzondere. Vandaag kunnen we beslissen over 25,5 miljoen euro die de gemeente heeft ontvangen vanuit de stadsmeierrechten. In de begroting staat een interessante passage en ik citeer: "…Dit incidentele geld is dus geen extraatje, maar een rechtmatige terugbetaling van eerder door de stad voorgeschoten bedragen." Deze zin lijkt een legitimatie om het geld te gebruiken als een reguliere inzet in deze begroting. Om gaten te vullen in plaats van aanscherping van ambities of het formuleren van nieuwe ambities. D66 wil daar het volgende over zeggen. Natuurlijk vond en vindt de gemeente Groningen dat het recht heeft op deze gelden, dat vindt D66 ook. Alleen lag deze beslissing niet bij ons, maar bij anderen. Noch is er zicht geweest op de hoogte van de stadsmeierrechten, het bedrag is het resultaat van een schikking. Kortom, het is wel degelijk extra geld.
Hoe gaan we dan om met dit extra geld? D66 gaat uit van het volgende principe: Eenmalig investeren, structureel renderen. De besteding van dit incidentele geld komt namelijk het best tot zijn recht als het langdurige voordelen oplevert. D66 legt daarom elk voorstel langs deze meetlat. Mijn fractie kan dan niet anders concluderen dat er naast een aantal zinnige voorstellen toch vooral veel bestaand beleid wordt gefinancierd.
Het voorstel van het college is in alles een onderhandelingsresultaat van de diverse wethouders en hun portefeuilles. Elke wethouder krijgt wel iets, er zijn winnaars en verliezers. Die verliezen worden vooral geleden op de terreinen sport, onderwijs en welzijn. Niet toevallig de portefeuille van een en dezelfde wethouder. Wat ontbreekt, is een algemene visie hoe om te gaan met het geld. Het is teleurstellend om te zien dat deze wethouders niet in staat zijn over de grenzen van hun portefeuille heen te kijken naar de stad en wat deze stad zo hard nodig heeft. Ook constateert D66 dat de wethouders wel erg hun best hebben gedaan om geld naar hun diensten te krijgen, maar dat er soms wel erg magere voorstellen aan ten grondslag liggen. De pot met goud maakt diensten blijkbaar gretig. Is het dan allemaal bar en boos? Nee op een aantal terreinen kan D66 best leven met de gedane voorstellen.
Op het gebied van duurzaamheid is D66 tevreden. Al vorig jaar vroeg D66 aandacht voor het Stadspark. D66 wil een bruisend park waar verschillende functies samenkomen. Beleven, ontmoeten en leren. Wij zien in een hernieuwd opgeknapt Stadspark een belangrijke functie voor het nieuwe Natuur en Milieu educatieprogramma. Eveneens de aanleg van glasvezel of de fietsenkelder is in de ogen van D66 van structureel rendement.
Vraagtekens heeft D66 bij de volgende voorstellen, vraagtekens omdat er simpelweg geen plan is. De binnenstadsvisie en het stationsgebied of de cultuur. Wellicht legitieme doelen, maar het is de fractie van D66 volstrekt onduidelijk waarvoor dit geld nu precies is bestemd, welke doelen hiermee moeten worden gerealiseerd en vooral hoeveel dat dan precies moet gaan kosten. D66 wil van het college weten welke doelstellingen zijn gediend met deze voorstellen en welke investeringen er precies nodig zijn. Het maakt voor D66 nogal wat uit of bijvoorbeeld het geld voor cultuur gestoken wordt in de basisvoorzieningen zoals Noorderlicht of Noorderzon of in feestjes bedacht door het college zoals het Artsfestival.
Ronduit dichten van gaten ziet D66 in de voorstellen op het gebied van speelruimte en computers voor minima. Het is slechts uitvoering van bestaand beleid. Hoeveel computers en hoeveel minima kunnen bijvoorbeeld bediend worden van het voorgestelde bedrag? En wat als het geld op is? Laten we de minima dan in de kou staan? D66 wil een structurele oplossing.
De infrastructurele aanpassing van de Diepenring kan wel onze goedkeuring wegdragen. Wat D66 alleen niet begrijpt is waarom de aanpak van de Diepenring naar voren wordt gehaald. De wethouder heeft daarover in de commissie geen bevredigende uitleg gegeven. Door de Diepenring aantrekkelijker te maken voor fietsers en wandelaars krijgen ondernemers meer kans zich langs de Diepenring te vestigen en te ontwikkelen. In absolute zin wordt het centrum vergroot. D66 is dan ook niet bang dat dit negatieve gevolgen heeft voor de bereikbaarheid van het centrum of de aantrekkelijkheid. Sterker nog het centrum komt naar de auto’s toe. Alleen moet dit uit de stadsmeierrechten? Nee, het is staand beleid waarvan de uitvoering in 2010 start.
Als laatste ziet D66 op een aantal wezenlijke terreinen een wel heel matige impuls. Vreemd omdat de raad in een gezamenlijke werkconferentie in samenspraak met diverse organisaties uit de stad aangeeft dat er een grote investering nodig is in de werkgelegenheid.
D66 heeft grote zorgen dat dit linkse college zichzelf in de vingers snijdt door veel te weinig te doen aan de economische ontwikkeling van Groningen. Het college vervreemdt zich van ondernemers. De relatie met de Groninger City Club is niet wat het geweest is. Het college is ondernemers onvriendelijk, zie de door de raad gestopte voornemens voor reclamebelasting. De economische groei is misschien iets hoger dan het landelijke gemiddelde, maar Groningen moet van ver komen.
Werkgelegenheid zou een prioriteit moeten zijn van dit college. Of arbeid, om het wellicht wat makkelijker verteerbaar te maken voor de linkse partijen. Investeren in arbeid is de meest duurzame renderende investering die dit college kan doen. Investeren in menselijk kapitaal door scholing, investeren in infrastructuur, bijvoorbeeld bedrijventerreinen, investeren in wijkeconomie, allemaal investeringen die zich dubbel en dwars terugbetalen in zelfstandige werkende mensen die zelf bijdragen aan de maatschappij in plaats daarvan afhankelijk zijn.
Werkgevers moeten actiever betrokken worden bij reïntegratie. Er is een veel te onduidelijk beeld over de vraag van werkgevers. Het zorgen voor voldoende en gekwalificeerd personeel krijgt te weinig aandacht. Aandacht is nu vooral gericht op schooluitval en startkwalificatie. Opleidingsniveau is niet het enige probleem voor laaggeschoolden op de arbeidsmarkt ook opleidingsrichting blijkt een probleem. De samenwerking met brancheverenigingen, onderwijsinstellingen en het kenniscentra Kenteq, om de vraag naar technisch geschoold personeel te beantwoorden, verdient navolging. Daartoe dient D66 een motie in.
Het college spreekt in deze begroting over een grotere rol bij het vormgeven van regionaal arbeidsmarktbeleid. De gemeente Groningen heeft een grote verantwoordelijkheid voor het functioneren van de regionale arbeidsmarkt, dit concludeerde het college al jaren geleden. Desondanks ziet D66 nog niets van een regionaal arbeidsbeleid.
D66 is dan ook teleurgesteld dat dit college zeer weinig aandacht geeft aan het thema werkgelegenheid. Als reactie op de werkconferentie zegt het college dat er al veel bestaand beleid is en dat nieuwe voorstellen niet nodig zijn. Zo is er terreinwinst, maar wie de begroting bekijkt constateert dat de budgetten voor het verbeteren van bedrijven terreinen minder worden en niet meer. D66 kan leven met de voorstellen op het gebied van wijkeconomie. Wel verwachten wij een duidelijk voorstel in het kader van de krachtwijken, waarbij er naast de sociale aanpak een sluitende wijkaanpak moet komen met aandacht voor ondernemersschap in de wijken. D66 pleit er dan ook voor in navolging van de plannen voor de wijkvernieuwing in de Hoogte gesprekken met ondernemers voort te zetten om zo in kaart te brengen welke kansen deze krachtwijken in zich dragen.
D66 wil daarnaast zorg uitspreken over het voorzieningen in Meerstad. Wil Meerstad die prachtige wijk worden waar 30.000 mensen kunnen leven, wonen en werken dan zijn er vensterscholen, sportparken, tram en bussen nodig. Veel van deze voorzieningen zijn verantwoordelijkenheden van de gemeenten. Ze zijn dus dan ook niet opgenomen in de exploitatie van Meerstad. Groningen is voor een groot gedeelte op zichzelf aangewezen. Dat betekent dat er veel geld nodig is. Geld dat het college naast de incidentele injectie nu, via rekeningoverschotten bij elkaar wil sprokkelen. D66 vindt het bijzonder onverstandig om niet nu structureel geld te bestemmen voor voorzieningen die nodig zijn, maar afhankelijk te zijn van een steeds scherper begrotende gemeente. Een gemeente die ook nog eens een negatief meerjarenbeeld heeft in 2011. Daartoe dient D66 een motie in.
D66 staat achter het beleid van sport in beeld. Eerst de basis op orde. Wij constateren alleen dat het op orde brengen veel meer geld kost. Om het nog complexer te maken zijn Groningers meer gaan sporten. Een luxe probleem noemen ze dat in het voetbal. 10-15 jaar geleden kende Groningen dit probleem ook. Destijds zijn links en rechts velden aangelegd, sportaccommodaties gebouwd, zwembaden gegraven. Na ons de zondvloed heeft men gedacht, want geld voor onderhoud was er niet. D66 wil niet weer dezelfde fout maken als toen door raad en college is gemaakt. D66 vindt dat er structureel meer geld naar de sport moet. Geld dat knelpunten definitief moet oplossen. Dus ook en vooral geld voor structureel onderhoud en vervanging. Vandaag had D66 en alle andere fracties knopen willen doorhakken. Er lag een motie van het CDA en D66 om een integraal overzicht te hebben van knelpunten en welke oplossingen er zijn. Dat integrale overzicht ligt er vandaag niet. Dat neemt D66 de wethouder kwalijk. Natuurmuseum of niet, de wethouder moet haar werk doen. Daarom ondersteunt D66 vandaag een motie om een reservering te maken voor de sport. Met daarbij de reservering dat het van belang is ook een voorschot te nemen op structureel geld voor onderhoud en vervanging. Het vrijgevallen geld uit het sportbeleid is daarvoor een eerste aanzet. D66 wil wel nog van het college weten hoeveel geld er na aftrek van de 2.2 miljoen voor de basis op orde overblijft de aankomende jaren en of er wellicht meer geld nodig is voor onderhoud en vervanging.
Als laatste wil ik de aandacht vestigen op burgerparticipatie. Afgelopen jaar is er een aantal stappen gezet richting meer betrokkenheid van burgers bij hun stad, wijk, of straat. D66 juicht dit toe. Toch signaleert D66 ook dat deze gemeenteraad nog lang niet zo ver is dat het burgers daadwerkelijk directe invloed wil geven. Het afgewezen burgerinitiatief laat dat maar weer eens zien. D66 ziet steeds vaker ontevreden burgers wanneer er vanuit de gemeente zaken op hen afkomen. Alleen informeren is niet genoeg. Betrek bewoners snel en adequaat bij het beleid, geef hen niet alleen een podium, maar ook een stem.
Ik dank u voorzitter.
