VRAGEN
door de leden van de raad gesteld overeenkomstig artikel 38 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen van de raad van de gemeente Groningen.
2007 - Nr. 20.
VRAGEN van D66 van de heer P.J.R. van der Wilt betreffende identificatieplicht.
(Binnengekomen: 13 maart 2007.)
Met de invoering van de uitgebreide identificatieplicht sinds 1 januari 2005 is iedereen vanaf 14 jaar verplicht een identificatiebewijs bij zich te dragen. Wanneer wordt gevraagd naar een identificatiebewijs door politie en deze niet getoond kan worden kan de persoon in kwestie hiervoor een geldboete van € 25,-- (14 t/m 16 jaar) of € 50,-- (boven de 16 jaar) krijgen. Er mag door de ambtenaar alleen naar een identificatiebewijs gevraagd worden indien dit redelijkerwijs noodzakelijk is.
Naar aanleiding van het bovenstaande heeft de fractie van D66 de volgende vragen:
1. Is het College het met de D66-fractie eens dat het voor iemand die een kleine overtreding begaat, bijvoorbeeld het niet voeren van fietsverlichting, nogal vervelend is om naast de boete voor de overtreding ook nog een boete te krijgen wanneer hij zijn identificatiebewijs is vergeten? Zo niet, waarom niet?
2. Is het College het met de D66-fractie eens dat dit ook niet het doel is van de Wet op de Uitgebreide Identificatieplicht is? Zo niet, waarom niet?
3. Heeft het College hierover afspraken gemaakt met de politie Groningen?
4. Als er geen sprake is van afspraken gebeurd het beboeten van het niet kunnen tonen van een identificatiebewijs dan op basis van willekeur of eigen inzicht van aanhoudende politie? Zo ja vindt u dat een juist beleid?

Het college beantwoordt de vragen als volgt:

Groningen, 3 april 2007.

Vooraf.
Hoewel ons college geen eigenstandige verantwoordelijkheid heeft inzake de bedoelde regelgeving, willen wij de vragen van D66 in overleg met het OM en de politie als volgt beantwoorden.

Op 1 januari 2005 is de Wet op de Uitgebreide Identificatieplicht in werking getreden. Iedereen vanaf 14 jaar dient vanaf die datum een geldig identiteitsbewijs te kunnen tonen als de politie of andere toezichthouders daarom vragen. Het niet kunnen tonen van een geldig identiteitsbewijs is strafbaar en resulteert in een boete van 50 euro. Voor jongeren van 14 tot 16 jaar bedraagt de boete 25 euro. Bij het niet willen of kunnen tonen van een geldig identiteitsbewijs kan de politie de desbetreffende persoon meenemen naar het politiebureau. Daar wordt vervolgens onderzoek gedaan naar de identiteit.

Ten aanzien van de vragen:
1. De politie mag burgers niet zonder reden aanhouden om hun identiteit te controleren, maar moet een concrete reden hebben. Er mag geen sprake zijn van willekeurige identiteitscontroles door de politie. De politie gaat niet afzonderlijk controleren op het dragen van identiteitsbewijzen. Het verzoek om identificatie moet nodig zijn voor de uitvoering van de taken van de politie, bijvoorbeeld in het kader van verkeershandhaving en toezicht, hulpverlening bij een ongeluk, opsporing van strafbare zaken of handhaving van de openbare orde.
Het doel daarbij is primair dat de identiteit van de betrokkene kan worden vastgesteld. Hoewel in de wet is bepaald dat iemand zich uitsluitend kan identificeren met rijbewijs, paspoort, identiteitskaart of vreemdelingendocument, wordt bij de uitvoering de redelijkheid en billijkheid niet uit het oog verloren. Het Openbaar Ministerie heeft (in de instructies aan de politie) aangegeven dat onder omstandigheden ook een bankpas, een openbaar vervoerkaart, een studentenkaart of een 65+ kaart kan volstaan om de identiteit vast te stellen.
De feiten en omstandigheden op basis waarvan de politie het redelijkerwijs noodzakelijk heeft geacht de inzage van een identiteitsbewijs te vorderen, moeten uitvoerig in het proces-verbaal worden aangegeven. Het Openbaar Ministerie toetst hier streng op en kan overgaan tot het seponeren van de zaak als onvoldoende gemotiveerd is waarom in een concrete situatie is gevraagd naar een identiteitsbewijs. Voor zover wij na kunnen gaan handelt de politie over het algemeen in overeenstemming met deze instructie.
Hoewel wij ons voor kunnen stellen dat het vervelend is dat iemand zowel een boete krijgt voor een verkeersovertreding als voor het niet kunnen tonen van een identificatiebewijs, kunnen de feiten en omstandigheden aanleiding geven om twee keer een boete op te leggen. Gelet op de instructies die het Openbaar Ministerie aan de politie heeft gegeven, dient voor het opleggen van een "dubbele" bekeuring echter wel een specifieke aanleiding te zijn.

2. Zie inleiding en beantwoording van vraag 1.

3. Nee. De politie en het Openbaar Ministerie maken hierover afspraken, in de lijn van de beantwoording van vraag 1.
4. Zie inleiding en beantwoording van vraag 1.