|
|
 |
|
 |
|
|
D66 meest kritisch over gemeentebegroting |
|
|
|
woensdag, 15 november 2006 |
|
"Ambitieloos of het niet halen van ambities, wat is erger?": dat vroeg zich fractievoorzitter Elco van der Wilt af in een verder saai debat over de begroting. D66 stelde als enige fractie kritische vragen over de controleerbaaheid van de begroting 2007. Daarnaast constateerde D66 dat de grote woorden waarmee dit college in het voorjaar aantrad na een half jaar al flink getemperd zijn. Veel minder huizen bouwen dan gepland. Veel minder snijden in eigen vlees door de bezuinigingen van 12 miljoen naar 8 miljoen terug te schroeven, terwijl de inwoners van Groningen wel extra worden belast voor een bedrag van 700.000 euro. Geen plan voor het stadspark. D66 wist via een aantal moties, ook samen met andere partijen een plan voor het stadspark van de grond te krijgen, meer stages te realiseren voor scholieren en stuende het de moties voor een kunstgrasveld bij Velocitas en de sporthal van Vinkhuizen. De motie van D66 om het kort geding tegen Trivia op te schorten en de leden gewoon te kunnen laten zwemmen haalde het niet.
Bijdrage begroting 2007
Voorzitter,
In het voorjaarsdebat heeft D66 aangegeven dat het college met de hakken over de sloot over was en met een taak de zomer in werd gestuurd. Het resultaat van die taak ligt nu voor ons in de ontwerpbegroting van 2007. Graag neem ik met u de resultaten eens door, wees gerust, deze keer niet met minnen en plussen. Ik wil het met u hebben over ambities. Wat zijn dat. Ambities zijn opdrachten aan jezelf, opdrachten om die dingen die je wil organiseren zo goed en volledig mogelijk te doen. Ambities kunnen alleen worden gehaald als de doelen die je stelt zo scherp mogelijk worden geformuleerd. Ambities zijn vooral zaken die niet uitgesproken moeten worden maar uitgevoerd moeten worden. Wat is erger? Geen ambities hebben of ambities niet uitvoeren. Ik zal u deze vraag aan het einde van mijn betoog beantwoorden. Ik houd u nog even in spanning.
De behandeling van de begroting is voor ons als gemeenteraad eigenlijk een feestje. Het is het belangrijkste moment waarop wij als raad de meeste invloed kunnen uitoefenen op het beleid van de gemeente. We moeten daartoe wel in staat worden gesteld, door het verkrijgen van heldere informatie, duidelijke cijfers en klare ambities. Het werken met een programmabegroting zou ons in staat moeten stellen dat te doen. De drie W-vragen, wat willen we bereiken, wat gaan we daarvoor doen en wat kost het, moet ons de mogelijkheid geven dat te doen. D66 vindt dat de raad onvoldoende in staat wordt gesteld deze taak goed te vervullen. Het is slechts zeer moeilijk te achterhalen of de doelen en ambities van dit college ook daadwerkelijk realiseerbaar zijn. Laat staan of er duidelijk is welke middelen daar tegenover staan en of deze middelen voldoende zullen zijn voor de gestelde ambities en doelen. Een vooronderzoek van een van de belangrijkste instrumenten van de raad, de rekenkamercommissie bevestigt het beeld van D66. Ik hoor dan ook graag de reactie van het college op het onderzoek van de RC en vraag of het zich kan vinden in dat beeld.
Eveneens bij het voorjaarsdebat stelde D66 grote vraagtekens bij de haalbaarheid van de bezuinigingen en nu nog steeds liggen die niet op koers. Daarnaast heeft mijn fractie zich verbaasd over de 12 miljoen bezuinigingen en vroeg destijds zich af hoe reëel deze waren als de huidige bezuinigingsoperatie nog lang niet was afgerond. Het college verzekerde de raad toen dat deze bezuinigingen absoluut nodig waren. De tijden waren zwaar, de kosten te hoog, de problemen te groot. En weliswaar met een flinke inspanning, deze 12 miljoen bezuinigingen kon, een vervelende maximale OZB verhoging daargelaten. Het gelijk van D66 vertaalt zich in de voorstellen van het college. Niet 12 miljoen, maar 6 miljoen wordt er bezuinigd tot 2010. In een halfjaar tijd 6 miljoen minder bezuinigen. Dat er 2 miljoen extra wordt bezuinigd om eventuele extra knelpunten zoals het lokaal akkoord op te vangen doet niets af aan het feit dat in een half jaar tijd de bezuinigingsambitie is gehalveerd met wel 6 miljoen. Moeten we daar nu blij mee zijn? Het zelfde voor 6 miljoen minder? Nee natuurlijk niet. Als het college zegt in staat te zijn 12 miljoen te bezuinigen dan moet het die ambitie ook waarmaken. Het speelt zo 6 miljoen extra vrij dat geïnvesteerd kan worden in de toekomst van de stad. En er valt nog wel wat te investeren in deze stad, een extra vensterschool, die sporthal in vinkhuizen, de WMO, het stadspark. D66 vindt het getuigen van bijzonder weinig ambitie nu of van veel te grote woorden voor de zomer als men nu de bezuinigingen halveert. En dat terwijl we jaar op jaar een overschot hebben op de begroting. In de commissie gaf wethouder Dekker aan dat de raad niet zo zwaar moest tillen aan dat overschot. Ze vergeleek de begroting van de gemeente met een huishoudboekje en liet zien dat die 21,6 miljoen overschot maar 2% van het totaal is, dus waar zeuren we nu toch over. D66 vindt dat deze vergelijking mank gaat, ja het is maar 2% maar wel een belangrijke 2% want het gaat over geld dat niet vast zit in het concern, het zijn geen salariskosten, het is geld dat in de vrije beleidsruimte zit en dat daarmee kan worden geïnvesteerd in de stad. Het is geld waarover de raad een gedegen beslissing kan nemen, zonder het als overschot terug te laten vloeien naar de algemene middelen, het is geld waarmee beleid kan worden gemaakt. En die 2% zijn wel miljoenen, waar die vensterschool, die sporthal, die welzijnsvoorzieningen in de wijken mee mogelijk gemaakt kunnen worden. Voordat ik wil overgaan naar de thematische behandeling van de begroting wil ik het weerstandsvermogen aansnijden. Het weerstandsvermogen is te laag. Terwijl de risicovolle projecten meer worden, ik noem een Grote Markt, een tram, het lokaal akkoord. D66 vindt dat het weerstandsvermogen snel opgehoogd moet worden tot acceptabele niveaus.
voorzitter
Werk en Inkomen
Op het gebied van werk en inkomen bestaat er bij D66 grote zorg over DSW. De begroting laat een gat van 4 miljoen zien. Een gat dat niet zomaar door efficiency of bezuiniging gedicht kan worden. Er moet flink geld bij. D66 vraagt het college hoelang het DSW aan laat modderen en hoeveel extra geld er bij moet voordat dit college zich fundamentele vragen gaat stellen of DSW wel de juiste manier is om de sociale werkvoorziening te organiseren in deze stad. Dan de bijzondere bijstand, D66 vindt het goed dat het college beter en duidelijker onder de aandacht gaat brengen bij mensen dat ze aanspraak kunnen maken op voorzieningen. De concrete bezuiniging op de bijzondere bijstand roept wel vragen op. Zal het voor de komende jaren genoeg zijn en wordt er niet gestuurd op budget in plaats van op de vraag uit de samenleving? Ik vraag het college een reactie hierop.
Vestigingsklimaat
Dit college zegt hoge doelen te hebben als het gaat om een goed vestigingsklimaat. Een extra investering doet het echter niet en specifieke maatregelen om startende ondernemers ook in de wijken te ondersteunen ziet mijn fractie nergens terug. Als we kijken naar het Economisch Business Plan (EBP) dan zien we dat de structurele investeringen in het EBP worden teruggeschroefd van 4 miljoen naar een kleine drie miljoen, weliswaar wordt er incidenteel meer geld in gestoken maar de netto balans is negatief. Hiermee bekent het college kleur. Dit college is er niet voor ondernemers en het maakt geen werk van een echt vestigingsbeleid, waar een forse verbetering plaatsvindt van infrastructuur, soepel lokaal belastingklimaat en een stevige samenwerking met partners zoals neergelegd in Energy Valley en Akkoord van Groningen. Twee projecten, die in de ogen van D66 nog veel teveel praten en nog te weinig rendement opleveren. Lichtpunt is de creatieve stad. Betrek creatieve ondernemers bijvoorbeeld bij leegstand van oude kantoren. Het college zegt dat Groningen een ICT-stad is. Uit niets blijkt dat, de groei is als het landelijke gemiddelde. Een forse investering is nodig, D66 roept dan ook op om Wireless City snel uit te voeren. Maak je ambitie als ICT-stad maar eens waar! Marketing Groningen doet goed werk. In 2007 is er nog extra incidenteel geld, maar daarna is het op en wordt er naar de provincie gekeken, juist, maar wat als de provincie niet meedoet? Vindt het college dat Marketing Groningen ook na 2007 met dezelfde ambities moet kunnen blijven doorwerken? Het toerisme moet en kan omhoog, samenwerking met de regio Duitsland en de Noordelijke ontwikkelingsas is daarbij van groot belang. D66 heeft al eens opgeroepen Groningen als waterstad aantrekkelijk te maken voor watersporters. Daartoe is een initiatiefvoorstel van D66 aangenomen. Hoe staat het daarmee?
Leefomgeving
D66 vindt dat dit college volgende colleges opzadelt met een achterstand in onderhoud. Het naar beneden bijstellen van de ambities in BORG schaadt het onderhoud in wijken. D66 vindt dat onverstandig, wijken die schoon heel en veilig zijn dragen bij aan een goede sociale cohesie. Hoe rijmt dit linkse college haar ambities op wijkniveau als het BORG terugschroeft?
Woonklimaat
In het collegeprogramma staat dat er tot en met 2010, 3800 woningen worden gebouwd. Niet alleen een mooie ambitie maar ook een ambitie die hard nodig is. Starters kunnen geen woning vinden, studenten moeten 5 tot 7 maanden wachten op een kamer, gezinnen vertrekken uit de stad omdat die grondgebonden woning maar niet te vinden is. Kortom er moet worden gebouwd, snel en veel ook. D66 kijkt dan ook vreemd op dat deze ambitie na een half jaar al wordt losgelaten. Het worden geen 3800 woningen, maar 3000 een teruggang van 800 woningen in een half jaar tijd. Wethouder de Vries geeft in de commissie aan niet te veel op cijfers te willen zitten maar te kijken naar wat nodig is. D66 vindt dat een mager argument. Als de gemeente wil sturen op de vraag, en die is er, dan moet je goed weten wat die vraag is. Getallen en cijfers zijn dan van groot belang. Of men heeft bij de collegebesprekingen maar wat geroepen of de ambitie van dit college daalt ook op dit punt schromelijk. Het college mag het zeggen. D66 vindt daarnaast in deze begroting niets terug over projectmatig particulier opdrachtgeverschap. Deze vorm van bouwen is vaak zeer duurzaam, waardevast en levert betrokken inwoners op. In een motie samen met de PvdA heeft D66 destijds op geroepen 30% van de woningbouwproductie zo te bouwen. De raad stemde in en is daarmee een opdracht aan het college. Om deze ambitie scherp te stellen dienen wij een amendement in.
Duurzame ontwikkeling
D66 was destijds blij met de doelstellingen van dit college om Groningen de meest duurzame stad van Nederland te maken. In deze begroting vinden wij daar te weinig van terug. Terwijl de opgave groot is. Om van minder dan 1% duurzame energieopwekking nu naar 100% in 2025 te gaan vergt grote investeringen. Het college komt met een klimaatplan, dat wachten wij graag af, maar in de middelen zien wij niet een mogelijkheid om echt fors te investeren. Het zou daarnaast een gemiste kans zijn als het college de renovatie van het stadspark, toch een gebied ter grootte van het gehele stadscentrum, afhankelijk wordt van het binnenhalen van subsidies. Dit gebied verdient een duurzame injectie.
Onderwijs
De gemeente investeert in het bouwen van vmbo-scholen. Een goed streven. Verder komen wij gezamenlijk in 2007 inhoudelijk terug op de verkenning van meer zelfstandigheid voor schoolbesturen, iets waar D66 al jaren een lans voor breekt. D66 constateert wel nog een aantal knelpunten. De reserves en vervangingskosten voor het onderhoud van scholen in het bijzonder. Het is mooi dat we nu met een nieuw gebouwenregistratiesysteem weten welk onderhoud er nodig is in scholen, maar dan moet er wel geld worden gereserveerd om dat onderhoud ook daadwerkelijk te doen. De aansluiting tussen VMBO-MBO en de arbeidsmarkt. Meer stages, betere samenwerking tussen scholen en bedrijfsleven. Het kan en moet beter. Samen met Student en Stad dienen wij een motie in. D66 hoopt dat de extra bijdrage genoeg is. En ten slotte de vensterscholen. D66 zal blijven streven, de vensterschool voor ieder kind in elke wijk toegankelijk te maken. Niet omdat wij dat zo graag willen, maar omdat de vensterschool steeds belangrijker wordt als spilfunctie, eerstelijns hulpverlening, voor en naschoolse opvang, gezondheidsbeleid. D66 blijft pleiten voor meer vensterscholen.
Sport
D66 deelt de visie van Sport in Beeld waar het gaat om het opschudden en herschikken van de veren. Toch heeft D66 wel vraagtekens bij de incidentele financiering van de kunstgrasvelden. Het doel van Sport in Beeld is nu juist om te zorgen voor een structureel onderhoudsbeleid. Het mag niet zo zijn dat over 10 jaar we weer met dezelfde problematiek worden geconfronteerd. Hoe gaat het college dit opvangen? Daarnaast houdt D66 het college vast aan de uitvoering van de motie voor sporthal vinkhuizen. De sporthal moet er wat D66 betreft komen. Verder heeft D66 een rechtsongelijkheid geconstateerd wanneer het gaat om sponsorinkomsten van sportverenigingen. Sommige verenigingen moeten een deel van hun sponsorinkomsten inleveren aan de werkmaatschappij. Dit is onzes inziens een verkeerde manier van extra inkomsten genereren voor de dienst. D66 is voor een heldere tarifering en vraagt het onderhoud en beheer via het tarief te organiseren. Extra geldstromen via sponsorinkomsten frustreren de transparantie van het tarievenbeleid, werkt rechtsongelijkheid in de hand en werken negatief mee aan het acquisitiebeleid van sportverenigingen. Dan komen we bij Trivia, D66 vindt dat rekeningen moeten worden betaald. Maar Trivia, met 1100 leden vervult wel een maatschappelijke belangrijke functie, niet alleen door het aanbieden van de zwemsport in de stad, iets wat ze succesvol op de breedte als ook succesvol in de top doen, ze helpen daarnaast met het behalen van zwemdiploma’s. Het stoort D66 dat dit college, voor het opties heeft gegeven hoe wij in de stad de zwemsport een plaats geven, Trivia nu de wacht aanzegt. Dat er daarnaast nog geen duidelijkheid is voor het Helperbad baart ons zorgen. Hoe zit het eigenlijk met het structurele tekort van het schoolzwemmen? De begroting laat een incidentele injectie zien, maar wat is het beleidsvoornemen van het college hierop? Kan het College aangeven of de toekomst van het schoolzwemmen in de handen van dit college veilig is.
Cultuur
Bij de Grote Markt gaat het vooralsnog vooral om de uiterlijkheden, hoe gaat het gebouw eruit zien, hoe zorgen we dat de kosten niet uit de klauw lopen, welke parkeergarage komt er? Allemaal zinnige en legitieme vragen, maar D66 constateert op dit moment een scheeflopende lijn tussen het bouwproces en datgene waarvoor we het hele project eigenlijk doen. Een nieuw cultureel fenomeen, een versmelting van geschiedenis, debat, maatschappij, commercie en cultuur. Het is opvallend stil als het gaat om de inhoud van het Groninger forum, en dat is jammer want er bestaat nu een kans om het gebouw zo te maken dat het de functies in het gebouw ondersteunt. Het moet snel beter en anders, wanneer gaat het college dit in het openbare debat brengen? De creatieve stad moet een start maken. Nog te veel hoort D66 dat de thema’s aansprekend zijn maar nog niet concreet worden uitgevoerd. Wanneer komt er een ontwikkelplan in de visie van de Creatieve Stad voor het Ebbingekwartier? Waarom heeft de puddingfabriek, toch een schoolvoorbeeld van de creatieve stad doelen bijvoorbeeld nog geen ondersteuning?
WMO en zorg
We staan aan het begin van een enorme verandering. D66 heeft het vertrouwen dat we in ieder geval voor 2007 genoeg waarborgen hebben aangebracht om de overgang soepel te laten verlopen. Complimenten daarvoor. We gaan in 2008 generiek de discussie voeren. D66 is van mening dat het PGB een leidend principe moet zijn. Geef de keus aan de klant en geef hen zo veel mogelijk keuzevrijheid. Daarnaast heeft D66 als eerste aandacht gevraagd voor de problemen die zijn ontstaan bij de aanstaande verhuizing van stichting Pand voor Doven. Deze stichting bediend niet alleen de grote gemeenschap doven in de stad maar ook nog eens in de regio. Zij bieden onderdak aan diverse dovenverenigingen en organiseren naast activiteiten ook voorlichting over de horende maatschappij. Zij doen wat wij met de WMO beogen. Eigen verantwoordelijkheid nemen en bottum up problemen oplossen. Zij verdienen daarom een plek in de stad. Ook wij dienen mede de motie in.
Integratie
In het voorjaar gaf D66 nog een plus voor het beleid van het college op dit thema. Toch vinden we dat de voortekenen met het ondertekenen van prestatiecontracten niet gunstig zijn. Wij komen daar in de volgende raad op terug. Wij hopen dat deze voortekenen niet een omslag betekenen in onze behandeling van uitgeprocedeerden. We zijn blij met de extra gelden voor stag en stal en hopen dat een volgend kabinet zich beter bekommert om al die mensen die een toekomst willen opbouwen in dit land.
D66 heeft zich hard gemaakt voor een transparante overheid. Met name de rechtsmatigheid van onze geldstromen moet op orde zijn. Wij zijn in het voorjaar teleurgesteld over de visie van zowel college als raad als het gaat om die rechtmatigheid. D66 ziet veel in een centralisering van de inkoop om deze rechtmatigheid beter van de grond te komen. Wij verwachten van het college een forse verbetering op dit punt. Daarnaast blijft D66 zorgen houden om het veel te lage aantal vrouwen in de organisatie. Met name in de hogere posities. We hebben de afgelopen maanden een aantal zeer capabele vrouwen verloren, door diverse omstandigheden, wellicht allemaal met een goede reden, maar feit blijft dat ze wel vertrokken zijn. De top van ons concern is en blijft een mannenbolwerk en dat is verkeerd. Het gemeentelijk concern moet een goede afspiegeling zijn van onze Groningse samenleving. Hoe gaat het college dit verbeteren?
Afsluitend,
Het college laat een keurige begroting zien met een netjes overschot, het geeft daarnaast aan dat het tij weer mee zit en schroeft daarom de ambities terug. En dat is nu voor D66 een vreemde gang van zaken. Juist nu het mee zit moeten de ambities hoog blijven. Ik heb u beloofd een antwoord te geven op de vraag wat erger is. Geen ambities, of het niet waarmaken van ambities. Dit college is er gekomen omdat het plannen had, hoge ambities. Na slechts een half jaar zien wij dat op bijna elk niveau de ambities naar beneden worden bijgesteld. Het trekt zich na een half jaar niets meer aan van de beloftes die het de kiezers heeft gedaan. Ja, dan liever ambitieloos. Dan zat er nu een ander strijdvaardiger college. Ik vrees dat het nog drie en een half jaar lang op de winkel passen wordt. Ik adviseer de inwoners van Groningen nu alvast in te slaan want het wordt rap minder.
|
|
|
 |
|
 |
|
|
Bestuur en Financien 
