Behoedzaamheid & Daadkracht
woensdag 12 november 2003

Allereerst wil ik het College en de Raad feliciteren met de symbolische start van Euroborg. Tot mijn spijt was ik zelf te grieperig om er bij te zijn.
Anderhalf jaar is de eerste gedualiseerde gemeenteraad van Groningen in functie. Zo langzamerhand moet de raad zich toch redelijk thuis gaan voelen in het nieuwe systeem. Het succes van het dualisme is onder meer af te meten aan de mate waarin fracties een eigen gezicht kunnen laten zien en het eigen verkiezingsprogramma kunnen laten horen in plaats van het coalitiecompromis of eendimensionaal oppositiegeweld. Meer dan vroeger hebben raadsfracties die kans. Ook vandaag weer.
Hoewel er wel wat op valt af te dingen en het geen moeite kost om zwakke onderdelen aan te wijzen zijn, is deze eerste duale begroting een goed startpunt voor het streven om de doelen, het geld en de beoogde resultaten in 1 document bij elkaar te brengen.

De begroting anticipeert op de minder gunstige economische omstandigheden. Het is wat dat betreft geen laffe begroting. Er zijn keuzes gemaakt. De vraag is of dit de juiste keuzes zijn en of de consequenties ervan voldoende zijn doordacht. D66 heeft bij de voorjaarsnota en bij de stadsvisie aangeven sterk te hechten aan op onderwijs en kennis, op een versterking van het bewustzijn dat de economie van Groningen hier niet alleen van afhankelijk is, maar dat daar ook de kansen liggen. Niet voor de grap zei ik dat alle wethouders van Groningen wethouder voor onderwijs zijn, en dat we een burgemeester voor onderwijs hebben. Ik heb de indruk dat deze begroting behoorlijk tegemoet komt aan dit pleidooi door te kiezen voor een aantal projecten waar de stad het in de toekomst van moet hebben. De sterke inzet op het programma ‘Vestigingsklimaat’ verraadt een vooruitziende blik die het College met D66 deelt. Meer dan vroeger moeten de portefeuilles onderwijs, sociale zaken en werkgelegenheid een centrale as zijn. Wij willen goed op de hoogte blijven van de voorgang van de projecten arbeidsmarktbeleid uit Stad aan de Slag. Volop aandacht voor het VMBO is vereist. Een sterke kenniseconomie kan niet zonder een basis en daar moet dit College zich voor inzetten.

Investeren in ICT moet. D66 vindt het een goede zaak dat de aanleg van het glasvezelnetwerk voortaan in alle nieuwe exploitaties moet worden opgenomen. Het College vindt nu kennelijk ook dat de Reitdiep-geschiedenis zich niet mag herhalen. We hopen dat de vooruitziende blik van Raad en College niet voorbij gaan aan het belang van het ICT in de wijken. Ik wijs op de trapveldjes die een cruciale rol spelen in de bibliotheken en in de buurtcentra. Want de dingen hangen met elkaar samen.

Mijn collega De Haan constateerde bij de Stadvisie dat dit College groener is dan de voorgangers. Omdat in diezelfde vergadering bleek dat zijn fractie over het sociale gehalte van het collegebeleid toch iets anders bleek te denken beperk ik met tot het woordje ‘groener’. Als het zo zou zijn dat dit college groener is, dan is dat heel mooi. Geen misverstand daarover. Maar voor D66 geldt dat het beleid niet snel groen genoeg is. Laten we kijken naar de prestaties op het gebied van duurzaam bouwen. Wethouder Smink kan in de commissie wel geërgerd verwijzen naar een convenant - dat overigens nog steeds niet is getekend – maar zijn concrete doelstellingen en de indicatoren ontbreken opnieuw in de begroting. Zo wordt het natuurlijk niets. Misschien is het beter dat de milieuwethouder zich wat intensiever gaat bemoeien met dit thema, want naast collegiaal bestuur bestaat er ook zoiets als collegiale bijsturing. D66 is het eens met het pleidooi van het College voor een resultaatgericht milieubeleid, dat sterker het accent legt op milieu dicht bij huis dan op de wereldproblematiek. Daar kan de meeste winst behaald worden. In aansluiting op deze gedachte dienen wij een motie in die tot doel heeft om milieuzorg op de bouwplaats te verbeteren. D66 pleit in deze raad voor windenergie en het is goed dat het College ons pleidooi niet in de wind heeft geslagen door het als concreet voornemen op te nemen in het klimaatplan. Ook hier worden de groene ambities overigens enigszins in de wielen gefietst door een ander bestuurder. De heer Calon is de man die de grote windturbine ‘belachelijk’ noemde. D66 verbaast zich over de botte reactie van de provinciebaas. Laat hij z’n provinciale macht maar eens tonen door een keertje boven de regels te gaan staan. Dat maakt op ons veel meer indruk. Ook voor andere thema’s geldt dat samenwerking met andere overheden meer inhoud moet krijgen. De Noordelijke overheden zullen beter moeten samenwerken op een breder terrein. Wij willen dat de Regiovisie een breder karakter krijgt. Met een uitwerking op de terreinen sociaal beleid en cultuur moet het een belangrijke sturende functie krijgen. We hebben vorig jaar de valse start gezien van de cultuurlobby. Meer samenwerking en afstemming is nodig.
De begroting kent een structurele verruiming van het budget voor cultuur die de helft bedraagt van wat in het verkiezingsprogramma van D66 is opgenomen. In de veranderde economische context beschouwen we dat desalniettemin als een goede stap. Wij stellen ons op het standpunt dat bij veranderend economisch tij, en in elk geval in een volgend college, verder moet worden gekeken. In het lijstje ‘onder de streep’ troffen wij tot onze verbazing het onderwerp “Atelierruimte voor jonge kunstenaars”. Wat betekent dit? Gaat het atelierbeleid nu onderdeel uitmaken van de nieuwe cultuurnota zoals eerder is toegezegd, of toch niet? D66 wil graag een uitspraak van deze raad over het initiatief van de Pamfletgroep en KUUB met betrekking tot Bloemsingel 10. Het is een potentieel cultuurverzamelgebouw zoals D66 ze graag ziet, net als het nieuwe pand van Noorderlicht en Noorderzon en de Studio. Wij hebben begrepen dat u in het kader van CIBOGA nog steeds in uw maag zit met dit schitterende pand. Het is gemeentelijk bezit, dus wellicht een relatief goedkope oplossing om het project ‘Atelierruimte voor jonge kunstenaars’ van onder naar boven de streep te halen.

Ik wil iets zeggen over de werkwijze van het College in de eerste anderhalf jaar. Wij vinden het College vaak redelijk sterk in de analyse, maar minder in de uitvoering en in het proces. Regelmatig lijken er schakels te ontbreken in de weg van analyse naar oplossing naar uitvoering. Voorbeelden zijn: de Grote Markt in het Collegeprogramma, de lancering van het Junior College, Ambiente in Lewenborg, de reorganisatie van het sociaal-cultureel werk. Het zijn processen waarbij het College met een accurate analyse komt, maar er ook meteen een totaaloplossing bij wil leveren. De stelligheid waarmee die oplossing wordt gepresenteerd roept tegenwerking en verzet op. De reden voor deze aanpak ligt zonder twijfel in het verlangen naar daadkracht, maar hij kost juist vaak veel extra tijd en energie. Noem het de paradox van de daadkracht. En dan wil D66 daar nog bij opmerken dat dit College zich als geen van haar voorgangers in de luxe positie bevindt met een constructief denkende gemeenteraad. En ook de stad is op dit moment vergeven van welwillende partners. Denk bijvoorbeeld aan de manier waarop het BBOG zich tot nu toe heeft opgesteld. Intensiever communiceren met het veld, in een vroeger stadium, beleid samen met instellingen invullen, kortom: meer investeren in het proces, sterker bottum-up werken is noodzaak. Daarmee wordt behoedzaamheid aan daadkracht gekoppeld en ontsnapt het College aan de paradox.

Wat zijn de gevaren in de komende jaren? Het kan met alle oplopende tekorten behoorlijk uit de hand lopen in de ruimtelijke sector. D66 sluit niet uit dat de komende tijd sterker prioriteiten moeten worden gesteld in de ruimtelijke sector. Het is met name in de sociale sector dat de D66-fractie gevaren ziet en van mening verschilt met het College. D66 vindt het een verkeerde keuze om na 2004 vijf ton te bezuinigen op sociaal-cultureel werk. Ook het vooralsnog ongedekt laten van het SSP staat ons niet aan. OCSW is bijzonder kwetsbaar en het zal onmogelijk zijn om het SSP structureel te dekken binnen de dienstbegroting. Daarnaast geldt dat vrijwilligers in de wijken gedemotiveerd kunnen raken doordat de beleidswijzigingen en de bezuinigingen van Pattje elkaar in rap tempo opvolgen. Ik herhaal dat een betere verdeling en spreiding van het aantal accommodaties voor D66 bespreekbaar is. Maar doe dit met de mensen samen en in het juiste tempo en belast het proces niet tegelijkertijd met forse bezuinigingen. Wij hopen dat er met het snijden in de speeltuinvoorzieningen iets overblijft van de ambitie om meer speelruimte voor kinderen in deze stad te creëren.
Het College heeft kennelijk plotseling een oplossing voor de ton bezuinigen op sociaal-cultureel werk, maar niemand kent de gevolgen. En als u voor 2004 alleen met een kunstgreep op de valreep tot een ton kunt komen, hoe denk u dan later vijf ton binnen te halen? Als de fracties in deze raad niet heel sterk overtuigd zouden zijn van die mogelijkheid, waarom zouden zij er vandaag dan voor kiezen om dit als het zwaard van Damocles nog een jaar lang boven de sector te laten bungelen?
D66 heeft bij de bespreking van het minderhedenbeleid gesteld dat meer gebruik moet worden gemaakt van ideeën van minderheden. Het stimuleren van eigen initiatief werd daarop ook door het college een belangrijke pijler van het integratiebeleid genoemd. Die ambitie zal moeten worden uitgewerkt. D66 heeft zorgen over de financiële ruimte die het college zich gunt. Het aantal allochtonen groeit, terwijl het budget krimpt. Willen we randstedelijke discussies voor zijn dan moeten we wel op dit beleid inzetten. Blijft daar er ruimte voor initiatieven van minderheden zelf, naast het gemeentelijk beleid

Een paar zaken nog. Het schoolzwemmen is volgens het college ‘opgeschort’ en Simplon staat voor 2006 weer in het plaatje. Als wij zouden instemmen met deze begroting dan geldt naast meer dingen die ik genoemd heb ook een aantekening op deze punten. Tot slot nog iets over de sportvelden. VVD en D66 hebben elkaar weer gevonden na de boeiende botsing over de 4 mijl van Groningen. Over het belang van sport waren wij het al eens. Bij motie willen wij nu ook graag uitspreken op welke manier de Raad in de gelegenheid zou moeten worden gesteld zich met de problematiek van de sportvelden te bemoeien.

Thomas van Dalen, woensdag 12 november 2003

Aangenomen motie dekking Sociaal Structuur Plan (SSP)

De raad van de gemeente Groningen in vergadering bijeen op woensdag 12 november 2003 besprekend het voorstel inzake gemeentebegroting 2004

Constaterende dat:
• het college het SSP in 2004 van een (incidentele) dekking voorziet en voorts dat er in de begrotingsvoorstellen niet wordt voorzien in een dekking na 2004;
• dat het college daarmee kennelijk kiest voor een (integrale of partiële) dekking van het SSP binnen de begroting van de Dienst OCSW;

Overwegende dat:
• de raad meermalen heeft uitgesproken een structurele dekking voor het SSP na te willen streven en dat een dergelijke dekking tot op heden niet heeft plaatsgevonden;
• vraagtekens kunnen worden geplaatst bij het vermogen van de dienst OCSW om de dekking van het SSP binnen de eigen begroting op te lossen;

Stelt vast dat:
• onder het SSP belangrijke activiteiten plaatsvinden;
• deze activiteiten niet in gevaar mogen komen als gevolg van de problematiek bij OCSW;
• voor structurele dekking van activiteiten die onder het SSP vallen niet per definitie binnen de begroting van OCSW een oplossing hoeft te worden gezocht;

Verzoekt het college:
• de komende maanden te gebruiken om de activiteiten die thans onder het SSP vallen door te lichten en de uitkomsten vóór 1 april 2004 voor te leggen aan de gemeenteraad.
• na bespreking van deze analyse met de gemeenteraad voorstellen voor een structurele dekking van het SSP te ontwikkelen en hierover te rapporteren vóór 1 juni 2004.

En gaat over tot de orde van de dag,

Thomas van Dalen (D66)
Frank de Vries (PvdA)
Drewes de Haan (GroenLinks)