27-03-2004

Boris Dittrich riep de leden van D66 tijdens het congres op om een standpunt over de Waddenzee in te nemen op basis van feiten en argumenten. Een aanpak die bij D66 past. De beoordeling van feiten en argumenten doe je echter op basis van bepaalde uitgangspunten. De drie D66-regio’s die de Waddenzee omarmen –Groningen, Fryslân en Noord-Holland- geven in dit stuk weer wat hun uitgangspunten zijn. Op basis van deze uitgangspunten zullen wij het rapport Meijer beoordelen.

De Waddenzee is een uniek natuurgebied. Het is de rustplaats voor miljoenen vogels op hun trek naar het Zuiden en de kraamkamer voor talrijke vissoorten uit de Noordzee. Zoet-zout-overgangen, kwelders, kreken en duinlandschappen vormen bijzondere biotopen voor plantensoorten die bijna nergens anders voorkomen.

Het bijzondere karakter van de Wadden wordt voor een belangrijk deel bepaald door het hoogteverschil met de Noordzee. Vandaar ook dat gaswinning en mogelijke bodemdaling een gevoelig onderwerp is. Nu de zeespiegel harder stijgt dan voorzien, moeten we extra goed oppassen dat dit effect niet nog eens versterkt wordt door een bodemdaling in de Waddenzee.

Het rapport Meijer stelt dat winning van gas geen grote milieuschade met zich meebrengt. Dat is een wetenschappelijk oordeel. Aan ons het politieke oordeel: wanneer is voor D66 sprake van onaanvaardbare milieuschade en risico’s? Op het moment dat vogels bij hoog water niet meer kunnen vluchten naar hoger gelegen plaatsen, op het moment dat plantensoorten verdwijnen omdat van brak water of kreekjes geen sprake meer is, op het moment dat de vissen niet de Waddenzee trekken omdat de voedingswaarde van dat gebied afneemt, is sprake van milieuschade. Wat betreft de aanvaardbaarheid van risico’s geldt het volgende: we hebben maar één Waddenzee. Daar willen wij zo min mogelijk risico mee nemen. Bij het winnen van gas blijft daarom voor ons het “Nee, tenzij” principe gelden. De Noordelijke provincies vragen zich af in hoeverre overtuigend kan worden aangetoond dat de situatie in het Wad anders is dan de provincie Groningen waar de gevolgen van bodemdaling als gevolg van gaswinning het afgelopen jaar duidelijk zichtbaar werden.

In de discussie over gaswinning duiken met enige regelmaat ook economische argumenten op. Hans Alders (CvdK in Groningen) stelde voor de opbrengst van Waddengas te gebruiken voor innovatie in de energiesector, bijvoorbeeld voor een waterstoffabriek in de Eemshaven. Alders wil daarmee feitelijk opnieuw milieuwaarden uitruilen tegen economische waarden. D66 vindt dat economische argumenten in de discussie over de toekomst van de Waddenzee geen rol mogen spelen. Milieuwaarden kunnen tegen milieuwaarden worden uitgeruild, maar alleen als daarmee winst wordt behaald voor de Waddenzee. Slechts wanneer uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat gaswinning geen onoverkomelijke milieuschade met zich meebrengen, terwijl de politieke discussie duidelijk maakt dat de opbrengst wordt ingezet voor een aanzienlijke verbetering van het milieu van de Waddenzee, is het bespreekbaar dat er gas wordt gewonnen.

De provinciale statenfracties van D66 in Groningen, Fryslân en Noord-Holland willen de discussie over de toekomst van de Waddenzee met beide handen aangrijpen om voor het eerst in decennia te komen met concrete voorstellen voor investeringen in het Waddengebied in plaats van onttrekkingen. Als het aan ons ligt komt er nu eindelijk een verbod op de mechanische kokkelvisserij, wordt gestopt met het winnen van zout en vinden militaire oefeningen niet meer plaats. Zoet-zout-overgangen aan de kust worden hersteld en ecotoerisme, dat het bewustzijn over de waarde van het Waddengebied bevordert, wordt gestimuleerd.

Deze voorstellen blijven van kracht wanneer we op basis van het rapport Meijer besluiten dat gaswinning niet wordt toegestaan. Want, zoals Boris Dittrich zei: “Voor D66 staat voorop dat het Waddengebied een uniek natuurgebied is dat behouden moet blijven en beter beschermd. Maar één ding is nu al duidelijk. Als we niets doen, zal de situatie in het Waddengebied verder verslechteren.”

Lotte Bruins Slot,