Mede door de inzet van D66 werd deze week een pittig debat gevoerd over de resultaten van meer dan een halve collegeperiode. De hardnekkige sectorale cultuur en het gebrek aan collegiaal bestuur stonden daarin centraal. Er gaat niet veel uit van dit College, vindt D66.

Bijdrage D66 bij de bespreking van de gemeenterekening over 2003

Het is altijd een beetje zoeken naar het juiste niveau van bespreking van de rekening. Want de gemeenterekening gaat over alles. Ze geeft aanleiding tot brede beschouwingen, tot een analyse van beleidsresultaten, roept debat op over de sturingsfilosofie, leidt tot discussie over personeelsgroei en kerntaken en tot slot – het belangrijkst denk ik – vraagt om een reactie op het resultaat, de risico's en de bestemmingsvoorstellen. D66 volgt de suggestie om de beleidsresultaten op dossierniveau op een ander moment te bespreken. Voor de algemene analyse zal D66 vooral het Voorjaarsdebat gebruiken. De andere punten komen in deze bijdrage aan de orde. Wij zijn overigens blij dat het College gehoor heeft gegeven aan de open brief van D66. Het is goed dat die analyse van het SSP er nu ligt. Wij vinden dat het een goede analyse geeft van problemen en oorzaken, maar we missen het perspectief. Komt u de komende jaren nu wel tot de gewenste sturing?

D66 vindt dat het College zo precies mogelijk moet begroten. Dat is in 2003 opnieuw onvoldoende gelukt. De grote meevallers stellen niet gerust. Een onverwachte grote afwijking in positieve zin vandaag, is volgend jaar wellicht met hetzelfde gemak van negatieve aard. Het terugdringen van de onvoorspelbaarheid blijft een grote opgave. De accountant wijst op de raming van de OZB-inkomsten. Ook spreekt hij over de noodzaak de plankostencomplexen beter te hanteren. D66 onderstreept dit. Wij vinden het ook belangrijk dat u zich bezint op manier waarop deze gemeente zich organiseert. Want het is waar dat de personeelskosten blijven oplopen. In heel Nederland overigens. Er komen steeds meer ambtenaren bij en de kosten voor burgers lopen op. Of zich dit allemaal vertaalt in kwaliteit is de vraag. Misschien hebt u het artikel in de Volkskrant van 8 april gelezen over het Britse project ‘Customer First’. In Groot-Brittannië is het veel gemeenten gelukt om de gemeentelijke lasten te laten dalen, door efficiënter met personeel en taken om te gaan. Wij zouden graag willen vragen of uw College bereid is de discussie voor te bereiden over de toekomstige organisatievorm. Want als het tegelijkertijd goedkoper en beter kan, moeten we dat niet laten. Groningen is zo sterk vergroeid met die vervelende en kostbare dienstencultuur, dat we dreigen te vergeten om naar de toekomst te kijken. Graag een reactie.

U zult net als D66 aandacht besteden aan OCSW. Met het uiten van verbazing over die dienst of over de soortgelijke problematiek bij RO/EZ zijn we er niet. De problemen hebben veel te maken het politiek karakter van dit concern. Het is wel zo zuiver om te onderkennen dat wij deel zijn van de oorzaak. De analyse die het College deze week vrijgaf van het SSP klopt. De gemeenteraad dekte in het recente verleden regelmatig grote investeringen in de sociale sector zonder veel denkwerk incidenteel af. Dit overigens vaak onder aanvoering van een enkel lid van het huidige college, en – dat moet ik ook erkennen – met steun van de hele raad. Die gang van zaken is tekenend voor OCSW als geheel. Wij ondersteunen het verzoek van VVD en PvdA om regelmatige rapportages. Als uiting van bezorgde betrokkenheid. Omdat bij OCSW zoveel belangrijk werk wordt gedaan. D66 past ervoor om bij te dragen aan het zichzelf versterkende negatieve imago van de dienst. Een beeld dat – als we niet uitkijken – zorgt dat medewerkers gillend wegrennen en dat geen wethouder het lef meer heeft om zich met die dienst te identificeren. Laten we niet vereten dat de druk van alle kanten komt. Er moet bezuinigd worden op samenwerkingspartners en intern, vanwege het rijk en vanwege het college, en passant moet de beleidssystematiek over de kop. Ik heb eerlijk gezegd wel bewondering voor de diehards in die organisatie. Want er moet nog veel gebeuren. Hoe handig is het – in dat moeilijke proces - eigenlijk dat OCSW zo sterk versnipperd is over de leden van het College? D66 denkt dat het College eens zou moeten nadenken om - collegiaal als u zou moeten zijn - voorlopig voor 1 kapitein te kiezen. Graag een reactie.
De rekening sluit met een mooi resultaat, maar dat is ook niet geheel onproblematisch. Met een mooie foto van met de wethouder van financiën erboven presenteert het College op een kleurenpagina in de gezinsbode een enorm positief resultaat, terwijl de zorgen over bezuinigingen en problemen in verschillende sectoren volop leven in de stad. En de lasten zijn gestegen. Deze Raad weet uiteraard dat het om incidenteel geld gaat, maar het is de vraag of iedereen dat doorheeft. Het meest relevant in dit debat is dat het beeld ten dele had kunnen worden voorkomen. Een scherpere begroting maken is het belangrijkst. Maar het hele jaar door eerlijk en open communiceren met de stad, en met de gemeenteraad is het tweede. D66 vindt de opstelling van het College in het debat over de kunstgrasvelden met terugwerkende kracht weinig geloofwaardig en niet voor herhaling vatbaar. Echt op ‘t randje. Ik weet wel dat er in het College bestuurders zitten die van een partijtje knokken houden. D66 is daar ook niet vies van. Zolang het maar niet op een spel met de werkelijkheid gaat lijken. Dan ontstaat een kloof tussen College en Raad, die niets met dualisme te maken heeft. Alleen als het College zich collegewaardig gedraagt, kan het van de gemeenteraad een raadswaardige opstelling verwachten.

D66 is in zijn algemeenheid na twee jaar niet zo onder de indruk van dit College. Topbestuurders zijn het, maar als collectief gaat er weinig vanuit. Terwijl Groningen dat wel nodig heeft. En dat kun je als Groenlinkser niet zeggen: wat wil je met de VVD, en dan kunnen de anderen roepen: het is ook niet makkelijk met Groenlinks, want daar koopt de bevolking niets voor. En wij ook niet. D66 vindt dat het College zichzelf opnieuw moet uitvinden. Vergeet het politieke deelbelang. Wees collegiaal. Neem afstand van die dienstencultuur. Laat de eigen toko los, en bestuur als collectief de stad. Kom meer uit het Stadhuis, wees deel van een nevengeschikt creatief netwerk. In plaats van bestuurder op afstand. Blijf gerust nog een paar jaar wethouder, maar gooi het eens over een andere boeg. Want de kansen liggen voor het oprapen.

Geld is als mest,’ schreef Francis Bacon, ‘het is alleen goed als het wordt verspreid’. En dat verspreiden doet het College nog niet. Sommigen zouden zeggen dat de risicobuffer de geldelijke neerslag is van de onmacht om een herkenbaar gezicht te tonen, om met al die partijen samen echt keuzes te maken. Want we hebben natuurlijk een risicobudget en dat is de AER. Maar D66 bekijkt het positief. Daarom zullen wij aangeven welke thema’s wij belangrijk vinden. Dan kan het College daar rekening mee houden bij de voorbereiding van de begroting. De Raad organiseerde op voorstel van D66 een hoorzitting over de sociale infrastructuur en een hoorzitting over de sportvelden op initiatief van de Stadspartij. Dat leverde genoeg argumentatie op om het College op die punten het vuur na aan de schenen te leggen. Wij zijn er allesbehalve gerust op dat het College de exercitie met Wing, de accommodatienota en het sociaal-cultureel werk tot een goed eind brengt. De toekomst van het SSP inclusief de Vensterscholen en alle andere belangrijke projecten is nog niet veilig gesteld. Ook is het achterstallig onderhoud in de sportsector nog niet opgelost. Bovendien hebben we nog een appeltje te schillen in Beijum. Het bezoekerscentrum dat wij daar graag willen houden. D66 vindt dat de Raad niet opnieuw op een onverstandige manier te werk mag gaan door zaken te dekken zonder structureel perspectief. Daarom dienen wij nu geen moties in. Maar wij vragen u wel om de handschoen op te pakken. Luister naar de gemeenteraad. Aan de hand van de aanwijzingen van de Raad kan het College de buffer inzetten om incidentele bestedingen te relateren aan structurele opgaven. Waarmee Groningen zich geen problemen voor de toekomst op de hals haalt, maar er juist een paar oplost. Dank u wel.

Thomas van Dalen