Gemeenten moeten leren in hun eigen vlees te snijden en niet steeds alle lasten op de burger afwentelen. Dat stellen de D66-kamerleden Boris van der Ham en Bert Bakker naar aanleiding van de recente grote stijgingen van de Onroerende Zaak Belasting (OZB) in de meeste gemeenten. 'Gemeenten maken zich er veel te gemakkelijk van af'.

In de afgelopen 10 jaar zijn de gemeentelijke lasten met maar liefst 82% gestegen. D66 wilde voor 2005 de gemeentelijke belastingen aan een maximum binden maar kreeg daar geen meerderheid voor. Toch zal het kabinet wel vanaf 2006 een maximum instellen. 'Veel gemeentes maken er een potje van en blijven de lasten verhogen. Daar houdt wat mij betreft de gemeentelijke autonomie op en moet de landelijke politiek kunnen ingrijpen,' aldus Boris van der Ham. 'Bij veel gemeenten heerst een Calimero-mentaliteit. Bij elk probleem wordt eerst naar het Rijk gekeken voor extra financiering. Als daar geen extra geld vandaan komt, worden de lasten van de burger verhoogd. Maar weinig gemeenten hebben het lef om structureel naar de eigen efficiëntie te
kijken en om keuzes te maken'.

Uit een recent rapport van onderzoeksbureau Berenschot blijkt dat een
groot deel van de gemeenten zeer inefficiënt werkt. Bakker: 'Zoals wij op landelijk niveau bezig zijn de effectiviteit van de overheid tegen het
licht te houden, zo zouden gemeenten dat ook moeten doen'. Een belangrijke taak is hier weggelegd voor de gemeenteraden die het bestuur van de gemeente moeten controleren. 'Te vaak gaan gemeenteraden akkoord met de verhoging van de lasten van burgers, in plaats van het bestuur te dwingen om efficiënter met middelen om te gaan,' aldus Van der Ham. Sinds 2002 hebben gemeenteraden de mogelijkheid om een lokale rekenkamer in te stellen, juist om de effectiviteit van de lokale diensten door te lichten. Volgens D66 wordt
daar nauwelijks gebruik van gemaakt.

Volgens de D66'ers ligt de kern van het probleem bij feit dat veel politici te ver afstaan van de kiezers. Van der Ham: 'Als in Den Haag wordt gesproken over gemeentelijke autonomie en over een bottom-up benadering, dan begint die bodem vaak bij de bestuurders en niet bij de bewoners van een gemeente.
Maar juist zij hebben in deze kwestie een ander direct belang. De burger zou altijd centraal moeten staan'. Bakker: 'We vragen van iedereen een nullijn.
De politiek als geheel wordt er natuurlijk niet geloofwaardiger op als
gemeenten op hetzelfde moment stug doorgaan met exorbitante
lastenverzwaringen.