De nieuwe Wet Werk en Bijstand komt eraan. Gemeenten krijgen meer eigen verantwoordelijkheid maar ook minder geld. Ondertussen loopt de werkloosheid op en neemt het aantal bijstandsgerechtigden toe. Dat betekent dat er moeilijke keuzes gemaakt moeten worden. D66 kiest voor: jongeren aan het werk, fase 4 blijvend actief en een effectievere inzet van ID-banen.

Nergens neemt de werkloosheid nergens zo snel toe als onder jongeren. Als we we niets doen zakken werkloze jongeren bij een aanhoudend slecht economisch tij afza naar fase 4. Jongeren hebben wat D66 betreft dan ook voorrang bij het opdoen van werkervaring en het toeleiden naar werk. Ervaring opdoen is zo belangrijk dat daar best enige dwang achter mag zitten. D66 signaleert tevens dat er een groep jongeren is die nu al langer dan een half jaar thuiszit. Veel van deze jongeren zijn niet bekend bij de sociale dienst omdat ze nog thuis wonen en geen uitkering aanvragen. Als we er niet in slagen om deze jongeren te bereiken, wordt dit een nieuwe probleemgroep.

Naast een stevige aanpak voor jongeren, kiest D66 voor het actief houden van mensen in fase 4. Van D66 hoeft niet iedereen op een traject richting werk. Dat werk is er op dit moment toch niet en voor deze groep is niets zo frustrerend als weer een vooropgesteld doel niet bereiken. Het belangrijkste is zorgen dat hun afstand tot de arbeidsmarkt niet verder vergroot. Actief blijven dus. Als de economie aantrekt, maken zij immers wel weer kans op een baan. In dit kader wil ik ook een opmerking maken over Stiel. Stiel was ooit een welzijnsinstelling die gericht was op sociale activering. Drie jaar geleden heeft de raad ermee ingestemd om sociale activering voortaan te bekostigen via het reïntegratiebudget: op voorwaarde dat er geen uitstroomdoelstellingen aan werden verbonden. Dat laatste is helaas wel gebeurd. Projecten gericht op de moeilijkste groep werklozen worden afgewezen omdat het uitstroompercentage onvoldoende hoog is. D66 verzet zich hier ernstig tegen en wijst op het belang van sociale activering, ook wanneer dit niet direct leidt tot werk.

Gesubsidieerd werk wordt op dit moment ingezet voor meerdere doelen en dat komt het rendement niet ten goede. De mogelijkheid om lokaal reïntegratiebeleid te maken moeten we dan ook aangrijpen om maatschappelijk nut en reïntegratie weer van elkaar te scheiden. Maatschappelijk zeer nuttige banen met helaas maar weinig perspectief op regulier werk zijn uitermate geschikt voor mensen die daar op dit moment ook nog helemaal niet aan toe zijn. Uitstroom staat hier niet centraal, sociale activering en werkervaring wel.

ID-banen moeten alleen nog daar worden ingezet waar een redelijk perspectief is op een reguliere baan. Om werkgevers te motiveren de ID-werknemer tenslotte in dienst te nemen, zijn volgens D66 twee dingen noodzakelijk: 1. Een geleidelijkere afbouw van subsidie dan nu het geval is, 2. Strengere afspraken over begeleiding en scholing. D66 stelt voor dat werknemer en werkgever met elkaar een contract opstellen. Daarin staan de vaardigheden die de werknemer nu bezit en welke hij uiteindelijk moet hebben. Een plan van aanpak beschrijft stap voor stap hoe en binnen welke termijn de werknemer zich die nieuwe vaardigheden eigen maakt. D66 vindt dat reïntegratiebedrijven de werkgever een deel van de begeleiding en scholing uit handen kunnen nemen. De sociale dienst daarentegen moet veel meer de regie uit handen durven geven. Minder rompslomp en een realistische beloning zullen het imago van de ID-banen verbeteren en daar heeft zowel de werkgever als de werknemer baat bij.

Lotte Bruins Slot, lid raadscommissie Werk & Inkomen voor D66