04-09-2003

D66 krijgt van het college antwoord op 20 schriftelijke vragen over de nieuwe wijk Meerstad. D66 hoopt daarmee meer aandacht te krijgen voor ecologische en sociale duurzaamheid. Zo willen de democraten op een positieve manier bijdragen aan een mooi en doordacht plan.

De belangrijkste punten zijn voor D66: een meer aaneengesloten –dus kwalitatief betere- ecologische verbinding tussen Midden-Groningen en Noord-Drenthe, een vanaf het begin duurzame opzet van de wijk en meer duidelijkheid over voorzieningen zoals scholen, sportvelden en zorg.

Lotte Bruins Slot, raadslid D66, gaat er wat dieper op in: “Ten eerste willen wij net als de natuurorganisaties een bredere ecologische verbinding door Woudbloem. Alleen zo draagt Meerstad werkelijk bij aan een natuurgebied dwars door Groningen en Drenthe. Een ecologische verbinding om Harkstede heen lijkt heel mooi, maar als je bedenkt wat dieren moeten kruisen voor ze de overkant van de A7 bereiken: woningen op 100 meter afstand, een verbindingsroute, gebruiksgroen in plaats van ecologische natuur en tot slot nog met een viaduct of tunnel de snelweg over. In Woudbloem is er gewoon meer rust. D66 snapt dat het verplaatsen van de landbouw in Woudbloem heel gevoelig ligt, maar vindt dat we in ieder geval moeten proberen om daarover te onderhandelen. Zoveel mogelijkheden om daar in de toekomst uit te breiden zijn er ook weer niet, terwijl op de lange termijn dat natuurgebied wel veel potentie heeft.”

“Ten tweede willen we meer aandacht voor een vanaf het begin duurzame opzet van de wijk. Je moet hier niet alleen denken aan bijvoorbeeld het gebruik van zonnepanelen, maar ook aan het doorrekenen van de beste routes voor auto’s en fietsen. Verkeersprestatie op Locatie heeft dat. Hiermee kun je soms wel tot 40% aan CO2-gebruik per jaar besparen! En dat elk jaar weer opnieuw.”

“Tot slot willen wij meer aandacht voor de sociale duurzaamheid van Meerstad. Gaat zo’n wijk leven? Zijn er voldoende voorzieningen, hoe ziet de openbare ruimte eruit, voelen bewoners zich betrokken bij hun buurt? Vaak zijn dit soort dingen de sluitpost in een wijk, wij willen dit nu al regelen. Een mooie manier om een levendige buurt te krijgen is trouwens particulier ontwikkelen. Mensen wonen gemiddeld langer in huizen die ze zelf hebben ingedeeld en hebben vanaf het begin meegedacht over hun woonomgeving. Dat levert hele actieve, betrokken burgers op.”

20 Vragen over Meerstad

Gesteld door D66 tijdens de commissievergadering
Ruimte en Verkeer op woensdag 3 september 2003

Ecologische duurzaamheid

1. In het voorkeursalternatief gaat men uit van een ecologische hoofdstructuur die bestaat uit twee delen: de zogenaamde haak om Harkstede met het grijsgroene kruispunt en het gebied door Woudbloem tegen Midden-Groningen aan. Het meest milieuvriendelijke alternatief (MMA) kiest voor een bredere, aaneengesloten ecologische verbinding tegen Midden-Groningen aan. D66 geeft sterk de voorkeur aan het laatste. De landbouwgrond die hier in het MMA verdwijnt, kan volgens D66 worden gecompenseerd ten oosten van het meer boven het Slochterdiep. Na de aanleg van het meer zal dit gebied bovendien geschikter voor landbouw zijn dan Woudbloem. Het verhoogde waterpeil in het meer leidt er immers toe dat dit gebied droger wordt, terwijl Woudbloem o.i.v. het nieuwe grondwaterpeil nog natter wordt dan het al is. De hier aanwezige boeren zullen dus langer droog moeten malen voordat het land kan worden bewerkt. D66 beseft dat (opnieuw) verplaatsing van landbouwbedrijven zeer gevoelig ligt, maar ziet wel degelijk ruimte voor onderhandelingen. Is het college bereidt om deze onderhandelingen te openen?

2. D66 vindt het een gemiste kans dat in het concept-masterplan de landbouwgronden ontbreken in de natuurbeschouwing. In de bijlage wordt natuurbeheer wel even aangestipt maar een duidelijke keuze om in te zetten op duurzame landbouw blijft achterwege. De bijlage geeft al aan hoe belangrijk hoe noodzakelijk de stimulerende rol van de overheid hierin is. D66 denkt hier niet alleen aan de aanleg of het in stand houden van houtwallen, brede sloten en zandpaadjes, maar ook aan een milieuvriendelijke manier van bemesten, maaien en afwateren. Dit is des te meer van belang wanneer de bij vraag 1 genoemde onderhandelingen niet slagen. Op deze manier kan de landbouw substantieel bijdragen aan de natuur in plaats van een barriere te vormen tussen twee natuurgebieden. Is het mogelijk, binnen het totaal-budget of met behulp van extra subsidies, geld te reserveren om duurzame landbouw te stimuleren en de landbouwgronden integraal deel uit te laten maken van de ontwikkeling van natuurgebieden ten oosten van het meer?

3. De aantrekkingskracht van wonen in Meerstad bestaat voor een belangrijk deel uit haar aan het meer met aan de overkant een groot natuurgebied. Om tot wasdom te komen heeft natuur enige tijd nodig. Het gebied aan de oostzijde van het meer wordt vanaf 2005 ontwikkeld. Het concept geeft niet aan wanneer dit gebied klaar moet zijn. Ook is onduidelijk, wanneer precies met de aanleg van fase 2 wordt begonnen. Heeft het natuurgebied al voldoende aantrekkingskracht op het moment dat fase 2 klaar is en de eerste mensen daar gaan wonen?

4. Bij de aanleg van het meer verdwijnt 65 ha natuurgebied. Het concept stelt dat compensatie buiten het plangebied plaats zal vinden, maar niet waar en wanneer dit het geval zal zijn. Is het college met D66 eens dat dit op zijn minst formeel geregeld moet worden voor het natuurgebied verdwijnt? Oneens met stelling concept dat compensatie voor afbraak natuur gezocht moet worden buiten landbouw en buiten Meerstad.

Water als drager

5. Het meer ten noorden van het Slochterdiep zal pas worden gegraven na 2012. Wat betekent het graven in fasen voor de stabiliteit van het ecosysteem dat zich tegen die tijd heeft gevormd in het reeds bestaande gedeelte van het meer?

6. Een kwetsbaar ecosysteem van het meer kan bij noodberging vele jaren nodig hebben om te herstellen. Is dit aantal jaren terug te brengen door duurzame landbouw te stimuleren zodat de afgifte van fosfaten minder wordt?

7. De MER stelt dat het meer zo groot is in noordoostelijke richting dat er bij wind een golfslag ontstaat met ongewenste effecten voor het ecosysteem. Deze effecten worden nog eens versterkt doordat de woonwijk in het Noordoosten van Meerstad veel inhammen en sloten kent. In hoeverre is er rekening gehouden met bijvoorbeeld de opeenhoping van blauwalg in de eerste onstabiele jaren van het ecosysteem? Kan deze oever ook strakker worden gemaakt?

8. In het Zuiden van Meerstad is plaats voor woningbouw in de kwelzone. Wat zijn de gevolgen hiervan voor de natuurwaarde van de kwelzone en wat zijn de gevolgen bij hoogwaterstand voor de woningen?

Een duurzame infrastructuur

9. In het concept wordt nog steeds uitgegaan van een tramverbinding tussen stad en Meerstad. De kansen voor het Kolibri lijken inmiddels gekeerd. Ook daarvoor was de rendabiliteit van een tramlijn al onderwerp van discussie. D66 hoopt uiteraard dat er uiteindelijk alsnog een tramlijn “Strand” komt, maar veel belangrijker vindt zij dat er reeds voor de eerste bewoners van Meerstad een goede OV-verbinding beschikbaar is. Fasering van de aanleg van het openbaar vervoer ontbreekt in het concept. Wanneer is de HOV-as klaar en wanneer wordt begonnen met inzetten van bussen op de andere lijnen?

10. Meerstad kent een omvangrijk netwerk van OV-, auto- en fietsroutes. Een uitstekende en beproefde manier om te kijken of voor de meest duurzame en veilige routes is gekozen is het rekeninstrument Verkeersprestatie op Locatie (VPL). Hiermee kan tot wel 40% CO2-uitstoot worden bespaard en dat voor elk jaar dat in Meerstad gewoond en gewerkt wordt. D66 wil graag weten of bij het ontwerp van deze infrastructuur gebruikt is gemaakt van VPL en, zonee, of het college bereid is om dit instrument alsnog toe te passen voor fase 2 begint?

11. D66 vindt het idee van een veerpontje leuk, maar heeft twijfels bij de economische haalbaarheid ervan. Vooral recreatieve fietsers zullen hier immers gebruik van maken. Verwacht het college dat de aanleg van een veerpont rendabel zal zijn? Zonee, hoe denkt men dan een verbinding met de overkant van het meer tot stand te brengen?

Duurzame woningbouw

12. Aan de ene kant wordt in het plan steeds gesproken over een diversiteit aan woonmilieus en verschillende woondichtheden; aan de andere kant zie je steeds het woordje suburbaan terugkomen. Wat D66 in ieder geval niet wil, is een eindeloze herhaling van grote vrijstaande woningen op te kleine kavels. Meerstad zou ook op buurtniveau een grote diversiteit moeten kennen, waarbij bijvoorbeeld appartementen net zo goed een plaats hebben als twee-onder-een kappers. Hoeveel verschillende woningtypen denken de ontwikkelaars van het gebied ook buiten het centrum te realiseren?

13. D66 gaat uit van het principe dat in de EHS niet mag worden gebouwd. Waarom is toch gekozen voor woningbouw in de Hamwegzone en is het niet beter deze woningen te concentreren in het hart van Meerstad zodat daar meer draagvlak ontstaat voor voorzieningen en een HOV-as?

14. In de bijlage van het concept worden een aantal mogelijkheden uitgezet voor duurzame woningbouw. Kan het college een lijst geven van concrete acties met aantallen die op dit gebied zullen worden ondernomen?

15. Essentieel voor een duurzame opzet van Meerstad is de energievoorziening. De bijlage geeft al aan dat Besluit Aanleg Energie Infrastructuur (BAEI) een goede manier is om de energievoorziening aan te besteden. Is het projectbureau dit ook daadwerkelijk van plan en, zonee, waarom niet? Ook het EPiB (Energieprestatie in Beeld) of het uitgebreidere OEI-model van Novem is een waardevol instrument maar deze moet wel worden ingezet op het moment dat er nog veel keuzemogelijkheden openstaan. Nu dus.

16. Aansluitend op de vorige vraag: langs de huidige roeibaan staan een aantal windmolens. Blijven deze in het nieuwe Meerstad overeind staan?

17. Meerstad biedt volop kansen voor particuliere ontwikkeling, een vorm van woningbouw die als voordeel grote (sociale) duurzaamheid en keuzevrijheid kent. De bijlage van het concept Masterplan geeft al aan dat in een vroeg stadium hiervoor gronden gereserveerd dienen te worden. Hoe gaat het projectbureau dit concreet aanpakken?

Sociale duurzaamheid

18. D66 vindt dat het concept onvoldoende aandacht besteedt aan voorzieningen. Waar in de bijlage duidelijk wordt aangegeven dat reeds in een vroeg stadium onrendabele ruimte moeten worden gereserveerd voor bijvoorbeeld scholen, kinderopvang, speelruimte, sportvelden, parkeerruimte en zorgvoorzieningen, ontbreken deze in het kaartje geheel. Sportvelden nemen toch al gauw zo’n 15 hectare in, de behoefte van buiten Meerstad dan nog niet eens meegerekend. Is het college het met D66 eens dat nu reeds moet worden aangegeven waar welke voorzieningen moeten komen? Zonee, op welk moment denkt het projectbureau dat dit moet worden geconcretiseerd?

19. Hoewel Meerstad zich vooral richt op de midden en hogere inkomens, is het voor de sociale duurzaamheid van belang dat ook mensen met een lager inkomen een plek kunnen vinden in de nieuwe wijk. Is het gelukt, en zoja, waar en op welke manier, om minimaal de beloofde 10% sociale woningbouw te realiseren?

Inspraak

20. Is het college het met D66 eens dat de inspraakperiode wel erg kort volgt op het beschikbaar komen van de plannen voor de bewoners en dat deze, indien enigszins mogelijk, moet worden verlengd of opgeschoven?